Niet alleen het directe slachtoffer kan een claim indienen. De definitie van letselschade in het recht is breed, en daarmee ook de kring van rechthebbenden. De wet kent drie groepen die onder bepaalde voorwaarden aanspraak kunnen maken op een vergoeding na een ongeval.
Het slachtoffer zelf
Als u door toedoen van een ander lichamelijk of psychisch gewond raakt, kunt u de veroorzaker aansprakelijk stellen. Daarvoor bestaan twee juridische grondslagen.
Bij schuldaansprakelijkheid heeft iemand een fout gemaakt: een automobilist die u geen voorrang verleent, of een werkgever die de werkvloer niet veilig houdt. De basis daarvoor is artikel 6:162 van het Burgerlijk Wetboek, beter bekend als de onrechtmatige daad.
Bij risicoansprakelijkheid is geen fout nodig. De bezitter van een hond is aansprakelijk voor bijschade, ongeacht of hij de beet had kunnen voorkomen. In beide gevallen is uw schade verhaalbaar op de aansprakelijke partij, mits de aansprakelijkheid vaststaat. En dat verschil tussen schuld en risico is voor de dagelijkse praktijk kleiner dan het klinkt: u hoeft als slachtoffer in geen van beide gevallen te bewijzen dat de ander opzettelijk handelde.
Shockschade
Shockschade treft niet het slachtoffer zelf, maar iemand die direct geconfronteerd wordt met de gevolgen van een ernstig ongeval. Denk aan een ouder die ziet dat zijn kind wordt aangereden.
Voor shockschade gelden drie voorwaarden: u bent een naaste van het slachtoffer, u bent direct geconfronteerd met het ongeval of de directe gevolgen ervan, en er is een erkend psychiatrisch ziektebeeld vastgesteld. Is aan deze voorwaarden voldaan, dan is daar vergoeding voor mogelijk. Zowel de materiële schade als het smartengeld komen dan in aanmerking.
Affectieschade
Anders dan shockschade vereist affectieschade geen psychiatrisch ziektebeeld. Affectieschade is een wettelijk vastgestelde vergoeding voor naasten en nabestaanden bij ernstig en blijvend letsel of bij overlijden.
De kring van rechthebbenden is in de wet afgebakend: partners, ouders, kinderen en in sommige gevallen andere nauwe relaties. De Wet affectieschade is sinds 2019 van kracht.